منوی دسته بندی

تست وسواس : تست آنلاین وسواس

وسواس

وسواس یعنی وجود اجبار در فکر برای تکرار و انجام یک عمل. وقتی این اصرار و اجبار در فرد شدت می‌گیرد، یک رفتار خاص بارها و بارها تکرار می‌شود و متاسفانه عملکرد روزمره فرد را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. تشخیص وجود وسواس عملی که مخصوصاً به صورت وسواس شستشو خود را نشان می‌دهد، کار دشواری نیست؛ اما تشخیص وسواس فکری به این راحتی انجام نمی‌شود. در این مقاله، درباره وسواس، انواع آن و نشانه‌هایش و همچنین تست‌هایی که برای تشخیص وسواس به کار می‌رود، توضیح داده‌ایم.

تعریفی که از وسواس ارائه شده است دو قسمت دارد، «بخش اول: وجود افکار، امیال یا تصاویر ذهنی همیشگی و تکراری که فرد آنها را سرکوب می‌کند و نمی‌خواهد آنها را انجام دهد یا به آن فکر کند . بخش دوم: رفتارهای تکراری مانند شستن، مرتب کردن و بررسی کردن یا اعمال ذهنی تکراری مانند دعا کردن، شمردن، تکرار واژه‌ها در سکوت است. در این بخش فرد احساس می‌کند که در واکنش به یک وسواس یا اجبار باید آن کار را انجام دهد.» متاسفانه هدف فرد این است که با انجام دادن مثلاً شستشوی زیاد، افکار و تکانه‌ها را آرام کرده و اضطراب خود را کنترل کند، اما این چرخه باطل ادامه‌دار می‌شود. این اجبارها و افکار و تکانه‌ها وقت‌گیر هستند(بیشتر از یک ساعت) و در طی شبانه‌روز، ساعت‌ها وقت فرد را می‌گیرند.

انواع وسواس

اختلال بدریخت انگاری بدن: این افراد مشغولیت شدید ذهنی دارند که از نظر دیگران زشت هستند و یا نقص بزرگی دارند. آنها رفتارهای تکراری مربوط به زشت بودن خود و بدنشان دارند. این اختلال در حدی شدید است که باعث اختلال در عملکرد روزانه او می‌شود  و او نمی‌تواند از این افکار و مشغولیت‌ها جدا شود.

اختلال ذخیره‌سازی(احتکار): از اینکه وسایل دورریختنی را دور بیندازد، وحشت دارد و احساس نیاز به نگهداری چیزهایی دارند که واقعاً بدردبخور نیستند. آنها نیز اختلال در عملکرد دارند.

اختلال کندن مو: آنها با انجام این عمل و کندن موهایشان، گاهی تمامی موهای‌شان را از دست می‌دهند.آنها دوست دارند که تمام موهایشان را بکنند. این عمل باعث کاهش اضطراب‌شان می‌شود اما یک چرخه باطل باعث می‌شود دائماً این کار را انجام دهند. آنها اختلال در عملکرد پیدا می‌کنند و بخصوص در اجتماع و فضای شغلی کمتر حضور پیدا می‌کنند.

اختلال خراش پوست: این افراد برای فرار از اضطراب، شروع به خراشیدن یا کندن پوست خود می‌کنند. او دوست دارد که این کار را متوقف کند اما نمی‌تواند. به دلیل انجام این عمل، معمولاً در موقعیت‌های اجتماعی حضور پیدا نمی‌کنند و یا اجتناب زیادی دارند.

ترس از آلودگی: شایع‌ترین نوع وسواس، ترس از آلودگی است. این افراد از ترس اینکه نکند بدن و دست‌شان آلوده شود، از موقعیت‌های زیادی اجتناب می‌کنند. آنها با دیگران دست نمی‌دهند، از اماکن و سرویس‌های بهداشتی عمومی استفاده نمی‌کنند. معمولاً مشغول تمیز کردن زیاد صندلی می‌شوند و اگر مجبور باشند از فضای عمومی استفاده کنند، تمامی لباس‌های خودشان را ضدعفونی می‌کنند.

وسواس چک کردن: یک افکار جبری که شما را مجبور می‌کند که دائماً همه چیز را چک کنید و وارسی کنید. برای مثال پس از رفتن از خانه، دائماً فکر شما مشغول می‌شود که آیا شیرگاز را بستید؟ آیا درب خانه را قفل کردید؟ آیا ماشین خود را قفل کردید؟ تمامی این افکار برای شما اضطراب تولید می‌کند و برای رهایی از آنها، دائماً چک می‌کنید که اشتباهی نکرده باشید.

وسواس شستشو: یکی از معروف‌ترین انواع وسواس، تمایل به شستشوی مکرر دست، وسایل، پوشاک و .. است. در این نوع وسواس، فرد فکر می‌کند که کثیف است و هرچقدر بیشتر بشورد و بسابد، آن شی و یا دستش تمیز می‌شود. اما متاسفانه در نهایت به جایی می‌رسند که دیگر حتی به حمام نمی‌روند! چون تصور می‌کنند که دیگر فایده‌ای ندارد و تمیز نمی‌شوند.

وسواس تقارن: در این مدل وسواس، فرد اجبار دارد که همه چیز را به صورت قرینه داشته باشد. برای مثال تابلوی روی دیوار حتماً باید هم‌اندازه و مثل هم باشند.

وسواس شمارش: این افراد به این مساله حساس هستند که باید همه چیز را بشمارند و اگر شمارش از دست‌شان خارج شود، مضطرب می‌شوند. شمارش می‌تواند در رابطه با هر چیزی باشد.

وسواس چیدمان: افرادی که دچار این وسواس هستند، نسبت به چیدمان وسایل منزل، محل کار، وسایل داخل ماشین و صندوق عقب، دچار نظم خاص و اجبار هستند. در واقع اگر وسایل را به شیوه خاصی نچینند، دچار اضطراب می‌شوند.

شیوع وسواس، 2 تا 3 درصد از جمعیت است و چهارمین بیماری روانپزشکی بعد از فوبیا است. افراد مجرد بیشتر از افراد متاهل، وسواس دارند. این اختلال با افسردگی بسیار همراه است و همچنین با اضطراب اجتماعی نیز همراهی بالایی دارد.

تست وسواس ییل-براون

 انجام تست‌های مخصوص وسواس، صرفاً با حضور درمانگر و تفسیر او انجام می‌شود. یکی از این تست‌ها، آزمون ییل-براون است که در سال 1989 توسط گودمن و همکارانش تهیه شده است. این پرسش‌نامه شامل 10 بخش است که هر یک از بخش‌ها دارای پنج گزینه (در مقیاس 5 درجه‌ای لیکرتی) می‌باشد. دو خرده‌مقیاس در این پرسش‌نامه عبارت‌اند از:

 (الف) «افکار وسواسی (Obsessions)»: شامل وسواس پرخاشگرانه، وسواس‌های آلودگی، وسواس‌های جنسی، وسواس‌های احتکار یا جمع‌آوری، وسواس‌های مذهبی، وسواس‌های تقارن و نظم، وسواس‌های متفرقه، و وسواس‌های جسمی، و (ب) «رفتارهای وسواسی/اجباری (Compulsions)»: شامل شست‌وشو و نظافت، وارسی، آداب تکرار، رفتارهای وسواسی مربوط به شمارش، نظم و ترتیب، احتکار، و رفتارهای وسواسی متفرقه. این آزمون می‌تواند به‌صورت فردی یا گروهی برای افراد 14 سال به بالا اجرا شود. به‌طور متوسط، اجرای این آزمون حدود 10 دقیقه طول می‌کشد. مهم است که بدانید که این تست صرفاً برای میزان وسواس و اجبار در فرد طراحی شده است و باید در کنار این تست، مصاحبه بالینی کامل‌تری از فرد انجام شود.

تست وسواس مادزلی

این تست توسط هاجسون و راچمن در سال 1977، با طراحی30 سوال بله و خیر تدوین شده است. هدف این تست بیشتر بررسی میزان وسواس عملی است. چهار جزء مهم در این تست بررسی وارسی، تمیزی، کندی و شک وسواسی است. این تست می‌تواند برای وسواس عملی مفیدتر باشد و فقط دو ماده از آن مربوط به نشخوار فکری وسواس فکری است.

در تست‌هایی که توسط روانشناسان در مصاحبه بالینی استفاده می‌شود، نکاتی مانند: بررسی افکار مزاحم، اختصاص دادن زمان برای انجام یک کار خاص و عمل وسواسی، بررسی میزان پریشانی از انجام ندادن کارها، میزان کنترل کردن افکار و عمل وسواسی، عملکرد شغلی، اجتماعی و عاطفی فرد مورد بررسی قرار می‌گیرد. معمولاً درمانگر فردی را در خانواده مراجع به عنوان همراه در درمان انتخاب می‌کند تا برای خنثی سازی رفتارهای وسواسی به مراجع کمک کنند. مهم‌ترین بخش درمانی در وسواس، مواجهه با افکار وسواسی است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *