منوی دسته بندی

تست طرحواره چیست؟ (تشخیص تله‌های ذهنی با آزمون طرحواره)

تست طرحواره

تست طرحواره یا تله زندگی در حقیقت دو فرم کوتاه و بلند است که توسط روانشناس ها و متخصصین برای اینکه تشخیص شما در کدام یک از تله های 16 گانه به دام افتاده اید، مورد استفاده قرار می گیرد. تست طرحواره یانگ در سال 1998 برای تشخیص ناسازگاری های اولیه افراد توسط آقای یانگ طراحی شده است. در حقیقت طرحواره  چارچوب های هستند که از دوران تولد در ذهن انسان به وجود می آیند و شخصیت هر انسان بر اساس این چارچوب ها شکل می گیرد.

طرحواره یا تله‌های ذهنی

طبق نظر یانگ این ناسازگاری های اولیه اغلب به علت تجربیات و نحوه زندگی در دوران کودکی است و دلیل به وجود آمدن اینگونه مشکلات را برآورده نشدن نیازهای دوران کودکی می داند. اغلب افرادی که دارای ناسازگاری های اولیه هستند کودکی سختی را پشت سر گذاشته اند به گونه ای که حتی برخی از آنها بچگی خود را به یاد نمی آورند که چگونه با آنها رفتار شده است؛ اما مشکلات طرحواره تنها برای افرادی که کودکی سختی داشتند، نیست بلکه برخی از افراد گرچه کودکی شادی را تجربه کردند اما در بزرگسالی به دلیل مشکلات زیاد دچار چنین ناسازگاری هایی می شوند. طرحواره های 16 گانه عبارتند از: خویشتن داری/ خود انضباطی ناکافی، ایثار/ خود قربانی کردن، رهاشدگی/ بی ثباتی، انزوای اجتماعی/ بیگانگی، بی اعتمادی/ بدرفتاری، معیارهای سرسختانه/ عیب جویی افراطی، تنبیه، بازداری هیجانی، وابستگی/ بی کفایتی، پذیرش جویی/ جلب توجه، محرومیت هیجانی/ آسیب پذیری نسبت به ضرر یا بیماری، استحقاق/ بزرگ منش، اطاعت، منفی گرایی/ بدبینی، خود رشد نیافته/ گرفتار، نقص/ شرم

الگوی ذهنی افراد

الگو های ذهنی در افراد بسیار اهمیت بالایی دارد و رفتار انسان ها می تواند بر اساس همین الگو های زندگی شکل بگیرد. شاید افراد از نظر جسمی دچار معلولیت های باشند اما این افراد بسیار روحیه بالا و قویی دارند، به همین منظور گاهی اوقات می بینید که افرادی که دچار معلولیت های جسمی هستند بسیار از افراد سالم را از هنر ها خود شگفت زده می کنند. به طور مثال من فردی را می شناختم که سالها پیش با اینکه دو پای خود را از دست داده بود و با صندلی چرخدار تردد می کرد اما توانسته بود جزء نفرات برتر رشته خودش باشد. اینگونه افراد به جای اینکه کم بیاورند و معلولیت خود را بهانه کنند؛ به خود روحیه می دهند و خودشان را تشویق می کنند. الگو های ذهنی سبب می شود که ما از کسانی خوشمان بیاید یا از آنها متنفر شویم، از برخی از افراد دوری کنیم یا به برخی از افراد اجازه دهیم که به ما نزدیک تر شوند و …

بنابراین الگو های ذهنی بسیار در زندگی ما نقش موثری را ایفا می کنند بنابراین باید هرچه سریع تر برای حل مشکلات طرحواره اقدام کنیم. همانطور که گفته شد تست طرحواره شامل یک فرم کوتاه و یک فرم بلند می باشد، که اکثر روانشناس های در محیط کار خود از فرم های کوتاه تست طرحواره استفاده می کنند.

کاربرد های تست طرحواره

تست طرحواره به افراد کمک می کند تا در برابر رفتار های شخصی ناکارآمد مقابله کنند و همچنین آزمون طرحواره در تصمیم های زندگی مانند: انتخاب شریک زندگی، شغل آینده، محیط زندگی، داشتن استدلال های منطقی برای طرز تفکر و روش های مقابله ای با رفتار های ناسازگار و … به افراد کمک زیادی می کند. تست طرحواره به ما کمک می کند تا اینکه خود و اطرافیانمان را بهتر بشناسیم و نحوه رفتار با انسان های دیگر را آموزش می دهد. در حقیقت ما به دلیل طرحواره هایمان است که شیفته و جذب انسان های دیگر می شویم. به طور مثال بسیاری از افراد به دنبال افراد قدرتمند و مستقل هستند، برخی دیگر به دنبال افراد عاطفی می گردند، برخی از ارتباط داشتن با افراد می ترسند و …. دلیل این گونه موارد تنها وجود طرحواره ها در انسان ها است و در هر یک از انسان ها این طرحواره ها متفاوت است. بنابراین طرحواره ها در دوران کودکی و نوجوانی که شخصیت هر یک از افراد در حال شکل گیری است بسیار تاثیر گذار و اهمیت دارد؛ زیرا هر چقدر شخصیت شما در حال شکل گرفتن بوده است از طرف دیگر طرحواره ها نیز در تلاش برای تحمیل کردن خودشان به شخصیت شما بوده اند.

نتایج آزمون طرحواره

تست های طرحواره کوتاه معمولا با نمره 5 یا 6 نشان داده می شوند. اغلب متخصصین طرح هایی که تنها دارای یک مورد طرحواره با نمره 5 یا 6 هستند را در نظر نمی گیرند. اگر در جدول نمره 5 یا 6 نمره طرحواره ها به 2 برسد، متخصصین آن مورد را یک ناسازگاری اولیه برای شخصیت شما می دانند. به طور مثال: اگر به نتایج تست طرحواره در زیر  نگاه کنید متوجه خواهید شد که فرد مورد نظر دارای 9 طرحواره ناسازگار است.

این نتیجه را برای درک بهتر می  توان به صورت نمودار نیز نشان داد.

نتیجه تست ناسازگاری اولیه برای یک فرم کوتاه

برای آشنایی شما با طرحواره های 16 گانه برخی از آنها را در زیر بررسی خواهیم کرد.

نتیجه تست ناسازگاری اولیه به صورت نموداری




طرحواره خویشتن داری/ خود انضباطی ناکافی

افرادی که دچار خویشتن داری ناکافی هستند؛ ممکن است که دست به کار هایی بزنند که به خود و اطرافیانشان آسیب جدی وارد کند. افرادی که دچار این مشکل خویشتن داری ناکافی هستند بسیار کم تحمل هستند و در هنگام یک شکست ناچیز بسیار آشفته و هدف را سریع رها می کنند.

طرحواره ایثار/ خود قربانی کردن

افرادی که دچار طرحواره ایثار هستند قدرت گفتن نه را ندارند و همین موضع باعث می شود که نیاز خود و اطرافیان نزدیک خود را فدای دوستان و غریبه ها کنند. اینگونه افراد همیشه حس می کنند که قربانی شده اند و می‌خواهند کار های دیگران را انجام دهند.

رهاشدگی/ بی ثباتی

افرادی که مشکل رها شدگی را دارند به افراد زیادی نمی توانند تکیه کنند و بر این باور هستند که طرف مقابل آنها را رها خواهد کرد و همیشه تنها می مانند. آنها برای ترس از دست دادن افراد زیاد وارد رابطه های عاطفی نمی شوند با به عبارت دیگر این افراد برای اینکه افرادی را که دوست دارند؛ از دست ندهند احساساتشان را بروز نمی دهند.

انزوای اجتماعی/ بیگانگی

افرادی که دارای مشکل انزوای اجتماعی هستند به این باور هستند که آنها به جامعه تعلق ندارند و نمی‌توانند با دیگران ارتباط خوبی را برقرار کنند و از کار های گروهی و جمع های دوستانه دوری می کند.

بی اعتمادی/ بدرفتاری

افرادی که دچار مشکل بی اعتمادی هستند همیشه در این تفکر هستند که دیگران برای آنها نقشه ای کشیده اند و می خواهند به آنها آسیب بزنند؛ به همین دلیل این افراد ممکن است با کسی وارد رابطه نزدیک نشوند و یا از دیگران بخواهند سوء استفاده کنند.

معیارهای سرسختانه/ عیب جویی افراطی

این افراد برای خود چارچوب های سخت گیرانه ای دارند و همیشه می خواهند پس از رسیدن به هدف های بزرگ، به تفریح بپردازند. این افراد در اکثر کارهای که انجام می دهند از خودشان ناراضی هستند و همیشه می خواهند کاری را که انجام می دهند به بهترین شکل ممکن باشد در غیر این صورت کار آنها بی ارزش بوده است. این افراد از خود و اطرافیانشان انتظارات زیادی دارند.

وابستگی/ بی کفایتی

افرادی که دچار مشکل وابستگی هستند در انجام کار ها و مسئولیت های خود بسیار ضعیف عمل می کنند و همیشه به دنبال افرادی می گردند که به آنها کمک کند. این افراد در روابط عاطفی نیز به دنبال افرادی می گردند که بتوانند آنها را راهنمایی و کمک کنند.

طرحواره درمانی چیست؟

طرحواره درمانی در حقیقت تلفیقی از مواد درمان شناختی رفتاری(CBT) ، تحلیل روان، نظریه های وابستگی درمان های مبتنی بر هیجان است که مهمترین هدف طرحواره درمانی، درمان اختلالات شخصیتی است که با روش های مانند درمان شناختی رفتاری درمان نشده اند. شما در طرحواره درمانی با کمک یک درمانگر  ابتدا به شناخت ناسازگار های اولیه خود خواهید پرداخت و سپس با کمک همان درمانگر به اصلاح آنها خواهید پرداخت. معمولا طرحواره ها سه روش مقابله ای را در پیش می‌گیرند باید به صورت دقیق بررسی شوند این روش عبارتند از: تسلیم، اجتناب یا فرار و جبران های افراطی.

از مهمترین اهداف طرحواره درمانی می توان به شناخت طرحواره های ناسازگار و استفاده از طرحواره های مناسب التیام دهنده، شناخت روش های مقابله ای کاربردی در برابر ناسازگاری های اولیه، تغییر الگو های رفتاری و … اشاره کرد. اغلب درمانگر با استفاده از دو عنصر رویارویی همدلانه و باز والدگری به همراه یک چارچوب مناسب به شما کمک می کند تا از اختلالات شخصیتی، رهایی پیدا کنید. برخی از مهمترین تکنیک های که درمانگران برای تحقق این دو عنصر مهم استفاده می کنند، عبارتند از: تکنیک های هیجانی، بین فردی، شناختی و رفتاری.

نتیجه گیری

به طور کلی طرحواره ها به دو دسته سازگار و ناسازگار تقسیم می شوند که طرحواره های ناسازگار که معمولا دارای 16 طرحواره مختلف و در 5 حوزه تقسیم بندی می شوند، بسیار برای شخصیت افراد مضر است و می تواند مشکلات مختلفی را برای افراد به وجود بیاورد. این طرحواره ها بیشتر ریشه در دوران کودکی دارد بنابراین بهتر است این اختلالات در همان دوران کودکی درمان شود اما تکنیک های مختلفی وجود دارد تا درمانگران بتوانند این اختلالات را در دوران بزرگسالی نیز کنترل کنند. امیدوارم که این مقاله توانسته باشد شما را با طرحواره های ناسازگار، تست طرحواره و همچنین نتایج آنها آشنا کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *